Chuyển đổi mô hình kinh doanh

Theo báo cáo Building Prosperity của Quỹ Ellen MacArthur, việc triển khai các chiến lược kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực môi trường xây dựng tại châu Âu có thể mở khóa khoảng 575 tỷ euro doanh thu tiềm năng hằng năm trên toàn chuỗi giá trị đến năm 2035, đồng thời tạo thêm các lợi ích kinh tế rộng hơn cho doanh nghiệp, chính quyền đô thị và người dân. Từ góc nhìn phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn không chỉ là xu hướng “xanh” mà còn là hướng đi tạo giá trị dài hạn. Doanh nghiệp tiên phong ứng dụng có thể giảm lãng phí tài nguyên, tối ưu chi phí vận hành và cải thiện biên lợi nhuận thông qua các giải pháp thiết kế, vận hành và thu hồi giá trị hiệu quả hơn

ISO 59010:2024 cung cấp hướng dẫn để tổ chức đánh giá mô hình tạo giá trị hiện tại và mạng lưới giá trị, lập bản đồ chuỗi giá trị và mạng lưới dòng chảy, từ đó xây dựng chiến lược chuyển đổi từ tuyến tính sang tuần hoàn. Trong quá trình chuyển đổi, doanh nghiệp có thể áp  dụng các chiến lược tuần hoàn thực tiễn như:

1. Thiết kế tuần hoàn

Ưu tiên phát triển sản phẩm sao cho có thể duy trì và tái sử dụng vật liệu trong nhiều vòng đời.
Các nguyên tắc chính gồm:
• Sử dụng vật liệu tái chế hoặc vật liệu sinh học
• Thiết kế cấu trúc dễ tháo rời để sửa chữa và nâng cấp
• Tránh các liên kết vĩnh viễn gây khó khăn cho tái sử dụng hoặc tái chế
Triết lý cốt lõi là “giữ giá trị từ gốc” bằng cách tránh tạo ra chất thải ngay từ giai đoạn thiết kế.

2. Kéo dài vòng đời sản phẩm

Doanh nghiệp duy trì giá trị sử dụng của sản phẩm sau bán hàng thông qua các giải pháp:
• Bảo trì và sửa chữa: xử lý lỗi nhỏ, kéo dài thời gian vận hành
• Tân trang (Refurbish): khôi phục sản phẩm đã qua sử dụng để bán lại ở thị trường thứ cấp
• Tái sản xuất (Remanufacture): tái tạo sản phẩm từ các bộ phận thu hồi để đạt chất lượng tương đương sản phẩm mới
Nhóm giải pháp này giúp giảm nhu cầu vật liệu nguyên sinh và tối ưu tổng chi phí vòng đời.

3. Sản phẩm dưới dạng dịch vụ

Thay vì bán đứt sản phẩm, doanh nghiệp:
• Cho thuê, chia sẻ, hoặc tính phí theo mức sử dụng
• Duy trì quyền sở hữu để kiểm soát việc thu hồi sản phẩm
• Tái sử dụng linh kiện hoặc tái chế vật liệu khi sản phẩm hết vòng đời

Đánh giá hiệu quả

Sau khi doanh nghiệp chuyển đổi từ mô hình tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn, việc đo lường và đánh giá mức độ tuần hoàn là nền tảng để cải tiến liên tục.
ISO 59020:2024 cung cấp yêu cầu và hướng dẫn để đo lường và đánh giá mức độ tuần hoàn trong một hệ thống kinh tế xác định tại một thời điểm cụ thể, dựa trên các chỉ số tuần hoàn bắt buộc và tùy chọn nhằm tạo kết quả nhất quán và có thể kiểm chứng.
Bước 1: Xác định mục tiêu, đối tượng áp dụng (sản phẩm, tổ chức hoặc liên tổ chức) và ranh giới hệ thống theo không gian, thời gian, cùng các công đoạn trong chuỗi giá trị được đưa vào tính toán.
Bước 2: Lập bản đồ các dòng tài nguyên vào và ra qua ranh giới hệ thống, thiết lập điểm thu thập dữ liệu và thu thập dữ liệu có truy xuất chứng từ.
Bước 3: Lựa chọn bộ chỉ số cốt lõi theo các nhóm: dòng vào tài nguyên, dòng ra tài nguyên, năng lượng, nước và kinh tế, phù hợp mục tiêu đo lường và khả năng dữ liệu.
Bước 4: Kiểm soát chất lượng dữ liệu, chuẩn hóa đơn vị đo và ghi rõ mọi giả định hoặc ước tính.
Bước 5: Tính toán, đối soát và diễn giải kết quả để xác định điểm nghẽn và ưu tiên hành động cải thiện.
Bước 6: Báo cáo minh bạch về phạm vi, phương pháp, dữ liệu và kết quả; khi cần, doanh nghiệp có thể thực hiện xác minh độc lập để tăng độ tin cậy khi truyền thông và công bố thông tin môi trường, xã hội và quản trị.

Chứng nhận

Nếu các tiêu chuẩn hiện hành (59004, 59010, 59020) giúp doanh nghiệp biết cách làm và biết cách đo, thì ISO 59001 là bằng chứng - Công cụ để chứng minh với đối tác, khách hàng và cơ quan quản lý rằng hệ thống của doanh nghiệp vận hành tuần hoàn một cách bài bản.

Tiêu chuẩn ISO 59001 hiện vẫn đang trong giai đoạn soạn thảo bởi Ban kỹ thuật ISO/TC 323 và chưa được ban hành chính thức.
Các nội dung dự kiến sẽ bao gồm:
• Yêu cầu quản lý cấp hệ thống
• Chính sách và mục tiêu tuần hoàn được lãnh đạo phê duyệt
• Hệ thống lập kế hoạch, vận hành và giám sát
• Cơ chế đánh giá và cải tiến liên tục theo chu trình PDCA

Do đó, việc doanh nghiệp đi trước một bước, xây dựng hệ thống dựa trên tinh thần của ISO 59004 – ISO 59010 – ISO 59020 ngay từ bây giờ sẽ:
• Rút ngắn đáng kể thời gian chuyển đổi
• Tăng năng lực cạnh tranh
• Tạo lợi thế khi tiêu chuẩn ISO 59001 công bố chính thức

Đây là thời điểm thích hợp để hành động.
📞 Liên hệ ngay 0918 159 299 để được chuyên gia tư vấn lộ trình kinh tế tuần hoàn phù hợp cho doanh nghiệp của bạn.

Chi phí

Chi phí tư vấn triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn sẽ khác nhau tùy từng doanh nghiệp và phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:

• Phạm vi hoạt động và số lượng nhà máy hoặc cơ sở áp dụng
• Mức độ tích hợp với các hệ thống hiện có như ISO 9001, ISO 14001, ESG
• Hiện trạng dữ liệu phục vụ đo lường và quản lý vòng đời
• Nhu cầu thực tế: xây dựng mới hay cải tiến quy trình hiện tại
• Mức độ tham gia của phòng ban và nhân sự liên quan
• Thời gian đào tạo và hướng dẫn triển khai

☎ Liên hệ ngay 0918 159 299 để được tư vấn lộ trình phù hợp với mục tiêu của doanh nghiệp và nhận báo giá chi tiết.