Tư vấn CBAM: Tính phát thải nhúng và chuẩn hóa hồ sơ, chứng từ theo yêu cầu EU

Đối tượng áp dụng

Hiện nay, CBAM áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu vào EU thuộc 6 nhóm ngành: xi măng, sắt và thép, nhôm, phân bón, điện và hydro, theo danh mục và mã hàng quy định. Phạm vi CBAM không chỉ bao gồm nguyên liệu thô mà còn bao gồm một số sản phẩm hạ nguồn cụ thể theo mã hàng được liệt kê. Trường hợp tổng lượng nhập khẩu hàng hóa CBAM trong năm không vượt ngưỡng 50 tấn thì được miễn trừ nghĩa vụ, ngoại trừ điện và hydro không áp dụng ngưỡng miễn trừ này

EU cũng đang xem xét mở rộng phạm vi CBAM sang các ngành phát thải cao khác như hóa chất và nhựa vào các giai đoạn sau, hướng tới mở rộng phạm vi tới các sản phẩm thuộc EU ETS trước năm 2030

Doanh nghiệp phải làm báo cáo CBAM, doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của cơ chế CBAM tại Việt Nam

Các yêu cầu

Doanh nghiệp xuất khẩu cần chuẩn bị gì để gửi cho đối tác EU nộp tờ khai CBAM?

Để đối tác EU lập và nộp tờ khai CBAM hằng năm suôn sẻ, doanh nghiệp xuất khẩu nên chuẩn bị trước:

• Bộ dữ liệu phát thải nhúng theo từng sản phẩm và từng cơ sở sản xuất, bao gồm phát thải trực tiếp và phát thải gián tiếp.

• Hồ sơ và bằng chứng truy xuất số liệu : hóa đơn điện, nhiên liệu, số liệu sản xuất, nhật ký vận hành, hệ số phát thải, bảng quy đổi, kèm thuyết minh phương pháp, giả định, ranh giới tính và logic phân bổ.

• Bảng đối soát dữ liệu theo kỳ: đối chiếu tổng sản lượng, tổng điện, tổng nhiên liệu với chứng từ và sổ nội bộ để giảm rủi ro bị hỏi lại hoặc phải điều chỉnh.

• Hệ thống quản trị dữ liệu nội bộ: biểu mẫu thu thập, kiểm tra chéo, phê duyệt, khóa số liệu theo kỳ và quản lý phiên bản; có thể tận dụng dữ liệu từ kiểm kê khí nhà kính nhưng cần mapping đúng theo cấu trúc CBAM.

• Nhân sự đầu mối phối hợp đa bộ phận: môi trường và khí nhà kính, quản lý năng lượng, sản xuất và xuất nhập khẩu để chốt số liệu đúng lịch mà nhà nhập khẩu EU yêu cầu.

Vì sao cần chuẩn bị sớm và làm đúng ngay từ đầu?

Việc thực hiện kiểm kê, đối soát số liệu và lưu trữ bằng chứng đối soát không chỉ để đáp ứng yêu cầu tuân thủ của đối tác EU mà còn là chìa khóa mở ra những lợi thế kinh doanh bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam. 

• Thông quan hàng hóa và uy tín bền vững: Đảm bảo luồng hàng hóa lưu thông liên tục, cam kết đúng thời gian giao hàng, từ đó củng cố niềm tin tuyệt đối với các nhà nhập khẩu EU.
• Tối ưu hóa chi phí tài chính: Phát thải thực tế càng thấp, chi phí mua chứng chỉ CBAM càng giảm. Đây là yếu tố cốt lõi giúp sản phẩm của doanh nghiệp duy trì giá bán cạnh tranh tại thị trường EU
• Vị thế dẫn đầu trong chuỗi cung ứng xanh: Minh bạch dữ liệu giúp doanh nghiệp vượt lên trên các đối thủ cạnh tranh, trở thành đối tác chiến lược của những tập đoàn coi trọng giá trị bền vững
• Tiếp cận nguồn vốn ưu đãi: Hồ sơ phát thải minh bạch là bằng chứng quan trọng để doanh nghiệp được ưu tiên xét duyệt các gói tín dụng xanh với lãi suất ưu đãi từ các ngân hàng và tổ chức tài chính quốc tế.

Ngược lại, những sai sót trong dữ liệu hoặc hồ sơ CBAM có thể đẩy doanh nghiệp vào tình thế nguy hiểm:

• Bị đối tác EU yêu cầu chỉnh sửa nhiều vòng, kéo dài thời gian chốt số liệu, tăng rủi ro trễ hạn nộp tờ khai và phát sinh chi phí vận hành.
• Gánh nặng chi phí do phải áp dụng giá trị mặc định theo quy định khi dữ liệu không đủ điều kiện dùng giá trị thực tế; giá trị mặc định có thể cao hơn thực tế và làm tăng nghĩa vụ chứng chỉ CBAM trong chuỗi cung ứng.

• Tổn hại uy tín dài hạn với nhà nhập khẩu EU, tăng khả năng bị siết điều khoản hợp đồng, kiểm tra gắt gao hơn hoặc bị chuyển đơn hàng sang nhà cung cấp khác.

• Mất cơ hội hợp tác với các đối tác lớn

Một sai sót nhỏ có thể kéo theo hệ lụy về kinh tế kéo dài. Đặc biệt khi doanh nghiệp xuất khẩu sang EU cũng cần phải nắm rõ các cơ chế hiện hành. Đồng thời, cơ chế CBAM ngày càng siết chặt đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về luật pháp EU cùng kỹ thuật kiểm kê phát thải phức tạp. Kể từ năm 2026, khi dữ liệu bắt buộc phải được thẩm định bởi các đơn vị độc lập được EU công nhận, sự hiện diện của một đơn vị tư vấn chuyên nghiệp như Ommani GX là giải pháp an toàn nhất cho biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Với đội ngũ chuyên gia hơn 10 năm kinh nghiệm, chúng tôi mang đến giá trị thực tế:

✔️ Năng lực chuyên môn cao: Kiểm kê nguồn phát thải chính xác và đầy đủ, liên tục cập nhật các thay đổi mới nhất trong điều luật của Liên minh Châu Âu EU. Đảm bảo phương pháp tính toán chuẩn quốc tế

✔️ Tối ưu hóa dữ liệu - Tối thiểu chi phí: OMMANI GX không chỉ làm báo cáo, chúng tôi giúp doanh nghiệp rà soát quy trình sản xuất để tìm ra các "điểm nóng" phát thải, từ đó giảm tối đa số tiền phải mua chứng chỉ carbon.

✔️ Hồ sơ minh bạch cho đơn vị thẩm tra: Chúng tôi chuẩn bị sẵn sàng các bằng chứng kỹ thuật và hồ sơ đo lường để quá trình thẩm định độc lập diễn ra nhanh chóng, giúp doanh nghiệp vượt qua các kỳ kiểm tra khắt khe nhất.

✔️ Đồng hành từ A-Z: Từ khâu chuẩn hóa số liệu đến việc hỗ trợ kỹ thuật để doanh nghiệp làm việc với đối tác EU, OMMANI GX bảo vệ doanh nghiệp trước mọi rủi ro pháp lý và tài chính.

Hãy biến rào cản Carbon thành lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp cùng Ommani GX. Đừng để lỡ nhịp với thị trường EU – Liên hệ ngay Hotline 0918 159 299 để được chuyên gia tư vấn lộ trình tối ưu nhất!

Phương pháp tính toán

Phương pháp tính toán và chi phí của CBAM

Chi phí CBAM được xác định dựa trên phát thải nhúng của hàng hóa thuộc phạm vi CBAM nhập khẩu vào EU và giá chứng chỉ CBAM do Ủy ban Châu Âu công bố

Quy trình tính chi phí CBAM từ dữ liệu phát thải nhúng:
Bước 1: Tính phát thải nhúng của lô hàng hoặc của cả năm nhập khẩu
Phát thải nhúng của hàng hóa (EE) = Phát thải nhúng đơn vị (tấn CO2e/đơn vị) × Số lượng hàng hóa nhập khẩu (đơn vị)
Bước 2: Xác định số chứng chỉ CBAM phải nộp lại
Số chứng chỉ phải nộp lại được tính từ EE và sau đó điều chỉnh theo:

• Lộ trình phase-in giai đoạn 2026–2034;
• Điều chỉnh phản ánh phần phân bổ miễn phí EU ETS còn áp dụng;
• Giảm trừ tương ứng với giá carbon đã trả ở nước xuất xứ nếu đủ điều kiện và có bằng chứng phù hợp.

Công thức tính:
Chứng chỉ CBAM phải nộp lại ≈ (EE × hệ số phase-in) − điều chỉnh phân bổ miễn phí EU ETS − phần giảm trừ do giá carbon đã trả (nếu đủ điều kiện)
Bước 3: Tính chi phí nghĩa vụ CBAM
Chi phí nghĩa vụ CBAM = Số chứng chỉ CBAM phải nộp lại × Giá chứng chỉ CBAM

Giá chứng chỉ CBAM cho các lô hàng trong năm 2026 được Ủy ban Châu Âu tính theo giá trung bình theo quý của giá hạn ngạch EU ETS (giá trúng thầu của các phiên đấu giá). Từ năm 2027 trở đi, giá chứng chỉ CBAM được tính theo giá trung bình theo tuần của giá trúng thầu các phiên đấu giá hạn ngạch EU ETS trong tuần trước đó và được Ủy ban Châu Âu công bố vào ngày làm việc đầu tiên của tuần

Quy trình triển khai CBAM 2026

Quy trình tư vấn CBAM của Ommani GX
Bước 1: Khảo sát và xác định phạm vi
Xác định hàng hóa thuộc CBAM theo mã hàng, cơ sở sản xuất liên quan, luồng dữ liệu hiện có và yêu cầu đầu ra của nhà nhập khẩu EU.

Bước 2: Chuẩn hóa dữ liệu và hồ sơ bằng chứng
Chuẩn hóa biểu mẫu thu thập dữ liệu, danh mục chứng từ, quy tắc chốt số liệu và quản lý phiên bản; đảm bảo dữ liệu có thể truy xuất và giải trình.

Bước 3: Tính phát thải nhúng và đối soát dữ liệu
Tính phát thải nhúng theo từng sản phẩm và từng cơ sở sản xuất; lập bảng đối soát sản lượng, điện và nhiên liệu; hoàn thiện thuyết minh phương pháp, giả định và logic phân bổ.

Bước 4: Hoàn thiện bộ hồ sơ CBAM gửi đối tác EU
Đóng gói bộ dữ liệu và hồ sơ bằng chứng theo đúng cấu trúc CBAM để đối tác EU sử dụng khi lập tờ khai hằng năm và thực hiện nghĩa vụ chứng chỉ.

Bước 5: Hỗ trợ thẩm tra và phối hợp nộp tờ khai
Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ phục vụ thẩm tra khi áp dụng; trả lời các yêu cầu làm rõ và hỗ trợ kỹ thuật trong quá trình đối tác EU nộp tờ khai và nộp lại chứng chỉ.

Bước 6: Đào tạo (nếu có)

Chi phí tư vấn kiểm kê CBAM

Chi phí và thời gian phụ thuộc vào lĩnh vực, số lượng sản phẩm của doanh nghiệp.

Chi phí sẽ phụ thuộc vào:

- Số lượng sản phẩm chịu điều chỉnh CBAM.

- Mức độ sẵn sàng dữ liệu (đặc biệt là dữ liệu khí thải, nguyên liệu thô, năng lượng tiêu thụ).

- Hệ thống quản lý môi trường và phần mềm hiện tại (nếu có).

- Yêu cầu đào tạo hoặc chuyển giao quy trình cho nội bộ.

OMMANI GX luôn đồng hành cùng Doanh nghiệp phát triển bền vững. Hỗ trợ tận tâm, Miễn phí khảo sát báo giá toàn quốc.

Để nhận được báo giá chi tiết, Quý khách hàng vui lòng Liên hệ ngay Hotline: 0918 159 299 hoặc đăng ký nhận báo giá tại đây.